Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde ayrıntılı biçimde yer alıyor.

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, genel ve özel şartları, kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Hedefimiz , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Kamuoyunda yaygın olarak "sarı basın kartı" olarak da bilinir .

Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .

Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?

Sıkça duyulan Basın "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Önemli bir not: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü vardır . Türlerin her birinin kapsadığı kişiler ve aranan şartlar birbirinden farklıdır . Size uygun türü seçmek , zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. En yaygın kart türü budur; başvuranın genel şartların tamamını sağlaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Yabancı gazetecinin ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi göz önünde tutularak azami üç aylığına verilir ve istenirse bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur . Kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:

Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı sayılır . Bu türde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler kontrol edilir. Bu şartlardan biri bile eksikse başvuru olumsuz sonuçlanır:

18 yaşını doldurmuş olmak.
En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Başvurudan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .

Basın Kartı Kimlere Verilmez?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Söz gelimi bir holdingin iç bültenini yazan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .

Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri taşıması gerekir. Ayrıca her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, unvanları uygun görünse de kart verilemez.

İnternet Haber Siteleri

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği barındırması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır. Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de sayılmıştır.

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve ana hatlarıyla şu aşamalardan geçer:

İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelerin görev süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de inceler. Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Dolayısıyla okuru az bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın sağladığı başlıca avantaj, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun yanında mevzuatta somut olarak düzenlenmiş bazı ek imkânlar bulunur :

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz önerilir .

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yönetmeliğin 47. maddesine göre basılan kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Geçerliliği sona eren kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi gündeme gelebilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu yılda en fazla iki defa yapılabilir .

Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız önerilir.

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme alınmaz .

İptal sebepleri şunlardır:

Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Öte yandan resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu başvuru sahiplerinde ayrı kurallar geçerlidir .

Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi gerekir . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; yalnızca kadro unvanı belirleyici değildir.

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını belirli aralıklarla kontrol eder . İşveren kuruluşlar, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Başvuru düğmesine basmadan önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , zaman kaybını büyük ölçüde önler :

18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak daha akıllıca olur . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden doğar . Sahada en çok görülen hatalar ve çözüm yolları şunlardır :

Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu sağlanamıyor. İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her haber sitesi otomatik olarak uygun sayılmaz. Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla iç içedir. Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini öngörür; dolayısıyla lise mezunları da başvuru yapabilir . Ancak Komisyon mesleki geçmişinizi değerlendirir ; nitelikli iş örnekleri eğitim belgesi kadar önemlidir .

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Sabit bir süre yoktur. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre uzayıp kısalabilir.

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri karta başvurabilir .

Kart için ne kadar ödenir?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle geçerli tutarı resmî siteden öğrenebilirsiniz .

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeni bir başvuruda bulunulabilir. Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilemez. Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilemez.

Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?

Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu gerekir; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Özetle basın kartı almak; yönetmeliğin aradığı kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve başvuru dosyasını eksiksiz tamamlamakla başlar . Kart elinize geçtikten sonra da iş değişikliği bildirimlerini ihmal etmemek sorunsuz bir meslek yaşamının temelidir.

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Resmî işlemler için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; buradaki içerik yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç